Giới thiệu tổng quan về lịch sử đường 20 Quyết Thắng (Tỉnh lộ 562)
Với nhiều người, đường Trường Sơn có lẽ chỉ là một giai thoại lịch sử, một cái tên được biết đến qua báo đài, sử sách, hoặc có chăng cũng chỉ trong lời kể về ký ức chiến trường của những người cựu chiến binh. Nhưng với những người sinh ra và lớn lên trên dải đất hè đón gió lào, đông đón rét ở Quảng Bình, con đường sáng ngời ấy như một di tích lịch sử thiêng liêng. Đó là nơi mà người ta luôn cảm thấy tự hào khi nhắc đến xen lẫn sự trân trọng, tiếc thương, và biết ơn dành cho những thế hệ đã hòa mình vào non sông gấm vóc.
Đường 20 Quyết Thắng (TL 562 ngày nay) ở huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình là một trục ngang chiến lược, nằm trong hệ thống 5 trục dọc và 21 trục ngang của đường Trường Sơn được Bộ Tư Lệnh Đoàn 559 chỉ đạo xây dựng từ năm 1965 và chính thức khai thông vào tháng 5 năm 1966.
Tên đường được đặt là 20 Quyết Thắng bởi lẽ gần 8000 chiến sĩ, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến tham gia vào công cuộc mở đường thời ấy hầu hết đều đang ở độ tuổi 20. Ở độ tuổi đẹp nhất của đời người, những thanh niên hừng hực sức sống, mang trong mình ý chí “Quyết chiến quyết thắng” mà phá núi mở đường.
Bằng những đôi tay trần, họ đã xây dựng nên tuyến đường mòn dài khoảng 125km, nối từ KM 0 ở thị trấn Phong Nha đến Lào. Trong đó 68km thuộc địa phận Việt Nam và 52km nằm trên địa phận Lào, giúp những đoàn xe Nam tiến băng qua núi rừng Trường Sơn tiến đến miền Nam ruột thịt.
Chiến tranh qua đi, con đường mòn lõm chõm hố bom ngày nào đã được nâng cấp thành tuyến đường nhựa mang tên TL 562, bắt đầu từ ngã tư ngầm Trạ Ang (điểm giao giữa Quốc lộ 15 và ĐT20) kéo dài đến cửa khẩu Cà Roòng. Giờ đây, du khách có thể dễ dàng di chuyển để viếng thăm những di tích lịch sử oanh liệt một thời giữa rừng núi đại ngàn.
Hướng dẫn di chuyển đến đường 20 Quyết Thắng
Du khách tham quan đường 20 Quyết Thắng có thể di chuyển bằng xe ô tô, taxi, hoặc xe máy theo 2 hướng sau:
Từ thành phố Đồng Hới, du khách di chuyển theo QL1A khoảng 5Km rồi rẽ trái vào QL16 (Đường Hồ Chí Minh nhánh Đông) và đi thêm 45km. Đến Km 0 đường Hồ Chí Minh Khe Gát thì rẽ trái vào QL15 (đường Hồ Chí Minh nhánh Tây) và đi thêm 21km để đến núi giao giữa QL15, ĐT20, và TL 562 – điểm khởi đầu của tuyến đường 20 Quyết Thắng ngày nay.
Từ thị trấn Phong Nha, du khách đi theo đường ĐT20 khoảng 16km về phía ngã tư ngầm Trạ Ang (đến núi giao giữa QL15, ĐT20, và TL 562).
Từ sân bay Khe Gát (KM 0 đường Hồ Chí Minh Khe Gát), du khách di chuyển theo Quốc lộ 15 (đường Hồ Chí Minh nhánh Tây) khoảng 21 km để đến ngã tư ngầm Trạ Ang.
Các địa điểm du lịch trên đường 20 Quyết Thắng
1. Cầu Trạ Ang – Huyền thoại Xăng và Máu
Địa điểm đầu tiên trên bản đồ đường 20 Quyết Thắng chính là cầu Trạ Ang (cách Động Thiên Đường 7km và Động Phong Nha 15km), nằm ngay nút giao giữa QL15, đường ĐT20, và đường TL 562.
Trong chiến tranh, khu vực này từng là Ngầm Trạ Ang, một trong những điểm trọng yếu trên tuyến đường vận tải Trường Sơn và cũng là nơi bị bắn phá ác liệt. Nơi đây được ví như “Túi đựng bom” của Không quân Mỹ.
Có những thời điểm đoạn đường này bị tắc nghẽn nghiêm trọng, các chiến sĩ phải vận tải phuy xăng xuống suối Trạ Ang để kéo ngược dòng 5km. Trong 6 ngày, họ đã dùng sức người để vận chuyển 60 phuy xăng dưới mưa bom bão đạn. 29 đã chiến sĩ hy sinh trong quá trình vận chuyển nhưng chỉ có 30 phuy xăng đến được điểm tập kết an toàn. Máu của họ hòa quyện cùng xăng nhuộm đỏ thẫm cả con suối, tạo nên huyền thoại Xăng và Máu bi tráng một thời.
Ngày nay, du khách đến đây có thể ngắm nhìn phong cảnh tuyệt đẹp trên cây cầu bê tông vững chắc bắt ngang qua dòng suối, phóng tầm nhìn ra núi non hùng vĩ. Cảnh tượng ấy tựa một bức tranh thuỷ mặc được dệt nên đất trời khiến người ta không khỏi ngỡ ngàng khi hình dung về một thời đau thương của đất nước.
2. Hang Tám Cô – Chứng tích lịch sử bi thương
Từ ngầm Trạ Ang đi thẳng thêm 2,5km nữa sẽ đến di tích hang Tám Cô, nơi ghi dấu câu chuyện chiến đấu và hy sinh bi tráng của 8 thanh niên xung phong và 5 chiến sĩ pháo binh trong trận không kích năm 1972.
Ngày 14/11/1972, khi máy bay Mỹ điên cuồng trút bom xuống tuyến đường, 8 chiến sĩ công binh đã chạy vào hang đá ven đường để tránh bom. Tuy nhiên, sức công phá khủng khiếp như làm đất trời rung chuyển, kéo theo 1 khối đá nặng khoảng 100 tấn đã rơi xuống, chắn ngay cửa hang. Mọi nỗ lực phá cửa hang đều trở nên nhỏ bé trước sức mạnh của thiên nhiên. Đến ngày thứ 9 thì âm thanh của sự sống trong hang dần tắt lịm. Trong trận không kích ấy, 5 chiến sĩ pháo binh cũng hy sinh trong lúc chiến đấu bảo vệ bầu trời tổ quốc.
Mãi đến năm 1996, người ta mới khai quật được hang đá, thi hài liệt sĩ được tìm thấy đã được chôn cất tại nghĩa trang Thọ Lộc tỉnh Quảng Bình. Cái hang đã bao lần che chở những người chiến sĩ khỏi bom đạn nhưng cũng vô tình cướp đi sự sống của 8 người chiến sĩ ấy ngày nay đã trở thành miếu thờ để thế hệ sau có thể chứng kiến chứng tích chiến tranh, viếng thăm, và tưởng nhớ “Những người viết huyền thoại”.
Đến nơi đây, du khách sẽ có cơ hội viếng thăm và dâng hương cho những anh hùng liệt sĩ cũng như lắng nghe những câu chuyện chưa kể về về mảnh đất linh thiêng này.
3. Hang Y Tá
Từ hang 8 Cô trở đi, mặt đường nhỏ hơn, đường xá quanh co và hai bên đường rừng cây cũng rậm rạp hơn. Đi thêm 2km nữa là đến sẽ đến hang Y Tá, thuộc KM 18 trên đường 20 Quyết Thắng. Từ ven đường có một cầu thang bằng đá dẫn lên sườn đồi. Nơi đây đã chứng kiến sự hy sinh của nữ y tá Nguyễn Thị Sặng, người đã cùng đồng đội đi theo xe chăm sóc thương binh và đưa họ đến bến phà Xuân Sơn để đưa ra hậu phương miền Bắc điều trị.
Vào một ngày của tháng 6 năm 1972, sau khi đã bàn giao thương bình và danh sách, đoàn của chị Sặng trên đường trở về nơi trú ẩn thì bất ngờ bị máy bay Mỹ ném bom. Chị đã bị mảnh đạn găm vào đầu, nằm gục bên đường. Đồng đội đã cố gắng cứu chữa nhưng không thành công. Đồng đội và người dân đã chôn cất và lập miếu thờ ở nơi chị mất. Đối diện nơi chị mất về sau đã được xây dựng một bia tưởng niệm các liệt sĩ và nữ y tá đã chiến đấu quên mình ở “tọa độ lửa” ngày ấy.
Du khách tham quan có thể dừng trong giây lát để đi bộ lên miếu Y Tá, chiến trường đã vùi chôn nữ Y tá Sặng và biết bao chiến sĩ Trường Sơn trong những năm tháng lửa hận dâng trào để dâng hương và bày tỏ lòng thành kính với những người liệt sĩ anh hùng.
4. Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn, trọng điểm Cà Roòng, A.T.P
Hành trình 43km tiếp theo sẽ tiến thẳng đến gần biên giới Việt – Lào. Đoạn đường này có địa hình tương đối hiểm trở, nơi không dành cho những người yếu tim với cung đường hẹp đâm xuyên rừng nguyên sinh. Những đoạn cua ngoằn ngoèo, quanh co, liên tục nối dài đưa du khách đến những vòng cung lớn, vắt ngang dốc đá cheo leo.
Điểm đến cuối cùng của hành trình chính là ngôi đền linh thiêng nằm án ngự nơi núi rừng tận cùng biên giới, phóng tầm mắt hướng ra dãy Trường Sơn hùng vĩ và đường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại. Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn được xây dựng năm 2022 trên trọng điểm Cà Roòng, A.T.P (viết tắt của cua chữ A, ngầm Ta Lê, đèo Phu La Nhích), nơi đã hứng chịu hơn 17,500 tấn bom chỉ trong 15 ngày đêm.
Để đến được đền thờ, du khách sẽ cần khai báo với bộ đội để đi qua trạm kiểm soát ở Đồn biên phòng Cà Roòng. Từ ước ao ban đầu là có một bia tưởng niệm những người chiến sĩ đã chiến đấu quên mình để rồi “Thân ngã xuống thành đất đai tổ quốc/ Hồn bay lên hóa linh khí quốc gia”. Giờ đây, một ngôi đền khang trang đã được xây dựng, trở thành nơi hội tụ của các anh linh đã cống hiến trọn vẹn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và cũng là điểm tựa trấn giữ miền biên viễn miền Trung.
Du khách đến đây sẽ không khỏi xúc động xen lẫn tự hào bởi khung cảnh uy nghiêm của ngôi đền bằng ngói đỏ nằm hiên ngang trên đỉnh Trường Sơn. Bước lên những bậc thang đá cao vút dẫn đến đỉnh đồi, nơi đền tưởng niệm án ngự một vùng, du khách sẽ có thể chiêm nghiệm về sự tàn khốc của chiến tranh và ý chí sắt đá của những thế hệ đã hòa mình vào từng thớ đất.
Đây không chỉ là nơi để du khách tri ân, bày tỏ lòng biết ơn mà còn là nơi giáo dục người ta về lịch sử chống ngoại xâm, lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc mỗi người dân Việt Nam đều nên có và đều phải có.
Một số lưu ý an toàn khi tham quan đường 20 Quyết Thắng
Tuy đường 20 Quyết Thắng (TL 562) đã được nâng cấp thành đường nhựa giúp việc di chuyển, tham quan, du lịch ngày càng thuận tiện nhưng du khách vẫn cần lưu ý một số vấn đề sau để đảm bảo có một chuyến du lịch an toàn và vui vẻ.
Phương tiện di chuyển
Du khách có thể di chuyển trên tuyến đường này bằng xe ô tô, taxi, hoặc thuê xe máy. Tuy nhiên, do địa hình đường còn khá hiểm trở, mặt đường nhỏ và có nhiều đoạn cua nên xe du lịch trên 30 chỗ và xe tải trọng lớn sẽ không được phép lưu thông.
Với những du khách muốn di chuyển bằng xe máy thì nên chọn những loại xe có khả năng vận hành tốt trên đường đèo núi như xe số, xe tay côn, và xe mô tô. Đừng quên mang theo lốp dự phòng, dụng cụ sửa xe cơ bản, và xăng bởi càng đi xa thì tuyến đường sẽ càng vắng vẻ.
Thời điểm lý tưởng để du lịch đường 20 Quyết Thắng
Tháng 12 đến tháng 8 là thời gian lý tưởng để du lịch cung đường này bởi đây là mùa khô, thiết tiết khô ráo, nắng đẹp và cảnh quan rực rỡ.
Tháng 9 – tháng 11 là là mùa mưa ở Quảng Bình nên nếu muốn đi vào những ngày này, du khách nên xem dự báo thời tiết, mang theo áo mưa, trang phục giữ ấm và những vật dụng cần thiết để đảm bảo có một chuyến đi an toàn.
Nên mang gì khi du lịch đường 20 Quyết Thắng?
Kinh nghiệm đi đường 20 Quyết Thắng cho khách du lịch là nên tự chuẩn bị thức ăn nhẹ, một số thuốc sơ cứu cá nhân, và xăng dị phòng. Nếu gặp trường hợp khẩn cấp, du khách có thể liên lạc với trạm kiểm lâm dọc tuyến đường hoặc đồn biên phòng để được hỗ trợ kịp thời.
Các điểm du lịch gần tuyến đường 20 Quyết Thắng
Đường 20 Quyết Thắng bắt đầu từ núi giao giữa ĐT20 (từ thị trấn Phong Nha) và QL15 (từ ngã 3 Khe Gát) nên khá thuận tiện để di chuyển đến nhiều điểm đến nổi tiếng trong vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
Nếu di chuyển trên đường ĐT20 (từ thị trấn Phong Nha), du khách sẽ lần lượt đi qua các địa danh nổi tiếng như: Bến phà Xuân Sơn (cách 19km), động Phong Nha (cách 15km), Vườn thực vật Phong Nha (6.5km), Ozo Park (1.2km).
Nếu đi đường ngã ba Khe Gát, du khách sẽ đi qua các địa danh và khu du lịch như Sân bay Khe Gát (21km), sông Chày hang Tối (10km), Hava – Thung lũng ngọc bích (10.4km), Suối nước Moọc (7.6km) và Động Thiên Đường (7km).
Gợi ý địa điểm lưu trú/ homestay gần đường 20 Quyết Thắng cho du khách
1. Blue Diamond Retreat
Khu nghỉ dưỡng và cắm trại sử dụng năng lượng xanh tại huyện Bố Trạch, Quảng Bình. Du khách lưu trú tại đây có thể tham gia các hoạt động ngoài trời như yoga thiền, chèo kayak, đặc biệt là kayak ban đêm trên suối Blue trong xanh,v.v.
2. Chày Lập Farmstay
Farmstay có 3 loại phòng gồm Farmstay, Garden, và Mountain có thiết kế thân thiện với thiên nhiên, mang đến cho du khách sự tiện nghi, thoải mái giữa núi rừng hùng vĩ. Khách lưu trú tại Chày Lập Farmstay còn có thể đạp xe tham quan làng quê, chèo kayak/SUP dọc theo sông Chày tại bến thuyền Chày Lập Riverside, và Hava – Thung lũng ngọc bích, suối nước Moọc, v.v.
3. Commander Lodge
Khách sạn toạ lạc ở ngay trung tâm thị trấn Phong Nha, có thiết kế hiện đại, gần gũi với thiên nhiên và dịch vụ tiện nghi.
4. Ozo Park
Khu du lịch sinh thái kết hợp cắm trại qua đêm bên cạnh dòng suối Ozo giữa rừng cây. Đây là nơi lý tưởng cho những ai thích vận động và cảm giác mạnh với hệ thống trò chơi trên cây liên hoàn dài nhất Việt Nam.
Đường 20 Quyết Thắng là nơi giao hòa giữa vẻ đẹp hoang sơ của núi rừng Trường Sơn, sự hiểm trở của dốc đá cheo leo và ngoằn ngoèo nơi rừng sâu núi thẩm, và cả chiều sâu lịch sử của một dân tộc kiên cường, bất khuất.
Sau một ngày dài rong ruổi theo dấu chân của những người chiến sĩ huyền thoại, viếng thăm những di tích lịch sử hào hùng, du khách có thể men theo QL15 để ghé vào Chày Lập Farmstay (cách ngã tư ngầm Trạ Ang 14km) để nghỉ ngơi, thư giãn, và nạp năng lượng cho những hành trình mới.
