Hang Én có gì đặc biệt?
Là một trong những hang động lớn nhất thế giới, có niên đại từ 2.5 – 3 triệu năm, Hang Én Phong Nha là nơi du khách có thể khám phá sức mạnh vô hình của thiên nhiên và kiến tạo địa chất của Vương quốc hang động:
Cửa ngõ dẫn đến Hang Sơn Đoòng và lịch sử Hang Én
Vị trí Hang Én nằm ở tuyến đầu của hệ thống hang động Phong Nha và là cửa ngõ dẫn đến Hang Sơn Đoòng lớn nhất hành tinh.
Sau khi khảo sát và vẽ bản đồ Hang Én vào năm 1994, đoàn thám hiểm hang động Anh – Việt đã dựa trên kiến tạo địa chất và dòng chảy mà phán đoán rằng phía sau Hang Én có thể có một hang động rất lớn. Đến năm 2009, nhờ sự dẫn đường của ông Hồ Khanh, Đội Thám hiểm hang động Anh Việt đã bắt đầu hành trình thám hiểm Hang Sơn Đoòng. Trong 10 năm, các nhà thám hiểm đã tổ chức 3 cuộc khảo sát và Hang Én lúc bây giờ đã được chọn làm nơi dừng chân, nghỉ ngơi qua đêm.
Ngày nay, du khách thám hiểm Hang Sơn Đoòng sẽ cắm trại giữa lòng hang rộng lớn, trekking xuyên qua Hang Én và lội qua dòng suối ngầm trong hang như những nhà thám hiểm thực thụ.
Bãi trại hang Én: Nơi đón bình minh và ngắm sunbeam
Hang Én có thể tích lên đến 6.7 triệu mét khối, đoạn hành lang rộng nhất lên đến 200m và trần hang cao nhất lên đến 145m. Kích thước khổng lồ và kiến tạo địa chất đã tạo nên bãi cát vàng Hang Én bằng phẳng, bên cạnh là hồ nước ngầm. Nơi đây đã được chọn để dựng nên bãi trại trong hang độc đáo. Từ bãi trại nhìn lên là cửa lớn, nơi hướng tầm nhìn ra bầu trời, giúp không gian trong hang thoáng đãng và đón ánh sáng chiếu vào hang động. Từ tháng 12 – tháng 3, du khách có thể sẽ nhìn thấy sunbeam chiếu rọi làm sáng rực cả bãi trại, tạo nên khung cảnh tuyệt đẹp.
Hồ nước ngầm bên cạnh bãi trại là nơi lý tưởng để thư giãn sau một ngày trekking giữa rừng sâu và trải nghiệm massage cá. Du khách có thể bơi lội trong hồ nước mát rượi, thả mình trôi lênh đênh giữa dòng nước mát rượi và ngắm nhìn những đám mây bồng bềnh trên trần hang cao vút do vân đá trên trần hang tạo thành.
Bãi trại tiện nghi được trang bị lều cá nhân, pallet cách nhiệt, nệm, túi ngủ, và gối sạch sẽ. Du khách sẽ thưởng thức các bữa ăn nóng hổi do đầu bếp địa phương chế biến tại đây.

Kiến tạo địa chất Hang Én
Khác với những hang động có hệ thống thạch nhũ đồ sộ và nhiều màu sắc, Hang Én nổi bật bởi những dấu tích phong hoá mạnh mẽ do dòng chảy đã bào mòn cả khối núi tạo nên các cấu trúc hùng vĩ.
Cửa vào
Từ chân núi, du khách sẽ nhìn thấy một cửa hang chỉ cao khoảng 3m nhưng dày đến hàng chục mét. Khi đi vào sâu bên trong, du khách sẽ có cảm giác như cả khối núi đá vôi đang treo lơ lửng và nhìn thấy vô số vết cắt chạy dọc theo vách đá, dẫn vào một khoang tối rộng lớn.
Cửa lớn
Cửa lớn của Hang Én nằm ở lưng chừng núi, nơi du khách đứng từ xa có thể nhìn thấy một cửa hang cao và rộng được rừng cây bao quanh. Do vận động địa chất từ hơn 500.000 năm trước, cửa lớn này đã bị sập. Vô số khối đá lớn nhỏ lăn xuống suối và nền hang, chất chồng lên nhau tạo nên một dốc đá to và khúc khuỷu chắn ngang đường đi.
Cửa sau
Cửa sau Hang Én có kích thước lớn nhất, cao đến 120m và rộng 110m. Du khách phải vượt qua nhiều đoạn dốc và suối ngầm để đến được một dốc đá lớn. Các tảng đá ở đây sắp xếp như một bậc thang đá khổng lồ cao hàng chục mét, dẫn từ khoang cửa sau xuống dòng suối và đi thung lũng nguyên sơ. Cửa sau cũng có rất nhiều tổ én và du khách sẽ thấy những vết tích như dây leo treo trên vách đá cao.
Khoang giữa
Khoang giữa của Hang Én nằm khuất sau một dốc đá lớn và cao, tưởng chừng như lấp hết lối đi. Từ nền cát bằng phẳng, du khách sẽ leo lên những khối đá lởm chởm, có chỗ đá bị phong hoá trở nên sắc nhọn. Nếu may mắn, du khách sẽ nhìn thấy những quả trứng chim nằm trên những tảng đá dọc theo lối đi.
Qua khỏi dốc đá ngoằn ngoèo sẽ là một đoạn xuống dốc khá trơn trượt, một bên là vách đá dựng đứng và một bên là hẻm vực rộng, tạo nên khung cảnh vừa huyền bí vừa hùng vĩ. Du khách sẽ tiếp tục khám phá những khối thạch nhũ độc đáo như khối nhũ san hô, nhũ dòng chảy khổng lồ trong như ruộng bậc thang trắng mút và ánh bạc lấp lánh, v.v.

Suối ngầm trong hang
Suối Rào Thương và dòng chảy ngầm trong Hang Én hợp lưu và chảy uốn lượn theo nhiều hướng. Khi thì dòng suối cắt ngang đường đi buộc du khách phải lội qua, có đoạn suối chảy êm dịu và tĩnh lặng, lúc lại chảy xiết về hướng cửa sau Hang Én và đổ ra thung lũng hoang sơ.
Mái nhà kiên cố và nguồn thức ăn trong những ngày du mục của đồng bào Arem
Khi du khách thám hiểm Hang Én sẽ nghe kể câu chuyện sinh tồn của đồng bào Arem. Từ hàng trăm năm trước, đồng bào Arem đã biết đến sự tồn tại của Hang Én. Họ không có nơi ở cố định nên Hang Én rộng lớn, có ánh sáng mặt trời chiếu sáng và nhiều dốc đá cao, phiến đá lớn đã trở thành mài nhà vững chắc để người dân trú ngụ qua những ngày mưa lũ.
Vô số tổ én trên trần hang cũng trở thành nguồn thức ăn lý tưởng. Những người đàn ông có đôi tay rắn chắc đã bám vào những vết cắt chạy ngang trên vách đá để trèo lên cao. Ở những đoạn khó bám, họ chặt cành cây găm vào đá và bện dây mây với dây rừng vào nhau cho chắc chắn để móc vào vách đá cheo leo, làm điểm tựa để trèo lên cao.
Ngày nay, khi đã định cư ở đồng bằng và đời sống ổn định, đồng bào Arem vẫn giữ tập tục đi vào các hang đá và nhặt chim én non rơi xuống đất để tưởng nhớ về cội nguồn, truyền thống tổ tiên.
Bối cảnh điện ảnh và các chương trình truyền hình quốc tế nổi tiếng
Từ năm 2011, đài truyền hình NHK của Nhật Bản đã ghi hình địa chất và cảnh quan bên trong Hang Sơn Đoòng và Hang Én để thực hiện phóng sự “Cảm nhận sự kỳ vĩ của thiên nhiên”, phát sóng tại 60 quốc gia.
Năm 2014, hãng phim Warner Brothers Feature Film (WB) đã đến Hang Én ghi hình lại cấu trúc của hang động để làm bối cảnh nối tiếng trong bộ phim Peter Pan: The Neverland.
Đến năm 2015, đài truyền hình ABC đã phát sóng truyền hình trực tiếp cho chương trình Good Morning America. Oxalis (đơn vị vận hành tour Khám phá Hang Én và Thám hiểm Sơn Đoòng) đã hỗ trợ công tác hậu cần cho toàn bộ chuyến đi, khuân vác hơn 4 tấn trang thiết bị vào hang động, v.v. Chương trình phát sóng đã thu hút hơn 6 triệu thuê bao xem trực tiếp, 27 triệu khán giả xem trực tuyến cùng vô số lượt thích và bình luận bày tỏ sự yêu thích với vẻ đẹp của 2 hang động.
Gần đây nhất, trong năm 2022, đài truyền hình BBC đã ghi hình Hang Sơn Đoòng, Hang Én, Hang Va, và Hang Nước Nứt ở VQG Phong Nha – Kẻ Bàng cho loạt series Planet Earth III.
Lộ trình và những trải nghiệm trong tour Khám phá Hang Én
Tour Khám phá Hang Én kéo dài 2 ngày 1 đêm sẽ đưa du khách trekking qua 25km đường rừng, 3km trong hang động và lội qua nhiều sông suối.
Trên dọc đường đi, du khách sẽ nhìn thấy hệ sinh thái phong phú, lối mòn được tán rừng già che bóng mát, những đoạn dốc cao có rễ cây nhô lên như những bậc thang, suối nước trong veo cùng vô số thực vật. Trên đường trekking, du khách sẽ nhìn thấy những loài động vật quý hiếm tại như vượn, voọc, khỉ đá, sóc bay, v.v. Càng đến gần cửa hang, du khách có thể sẽ nghe tiếng hót của chim rừng, tiếng hú và hình bóng của các loài động vật đu cây thoăn thoắt.
Đoàn sẽ dừng chân tại Bản Đoòng, ăn trưa ở nhà dân trong bản và lắng nghe câu chuyện gây ấp dựng làng giữ rừng núi hoang vu của đồng bào Bru – Vân Kiều dù phải đi bộ gần 4km mới đến đường giao thông.
Đến Hang Én, du khách sẽ cắm trại qua đêm trong hang, tận hưởng không khí trong lành của rừng già, bơi lội ở hồ nước ngầm trong xanh và khám phá địa chất hùng vĩ đã cấu tạo nên hang động khổng lồ. Cửa vào Hang Én, dốc đá lớn ở cửa lớn, dốc đá dẫn vào khoang giữa và cửa sau hùng vĩ,… là những nơi du khách có thể chụp ảnh đẹp tại Hang Én.

Hướng dẫn di chuyển đến Hang Én
Hướng dẫn và điều kiện đăng ký tour Khám phá Hang Én
Tour Khám phá Hang Én cùng một số hang động khác trong VQG Phong Nha – Kẻ Bàng như Hang Sơn Đoòng, Hang Ba, Hang Va, và hệ thống hang động Tú Làn được vận hành bởi công ty Oxalis Adventure.
Du khách cần đặt chỗ trước qua website của công ty tại đường link Khám phá Hang Én, chọn ngày khởi hành còn trống phù hợp với lịch trình, sau đó chọn đặt chỗ và điền đầy đủ thông tin. Tất cả thông tin cá nhân của du khách sẽ được bảo mật.
Để tham gia tour trekking đến Hang Én, du khách cần đáp ứng những yêu cầu sau:
– Độ tuổi từ 16 – 70 tuổi, có thể lực tốt.
– Có kinh nghiệm trekking 1 tour qua đêm hoặc 2 – 3 tour trong ngày, với lộ trình di chuyển trung bình 8km/ngày và độ cao thay đổi từ 300m, v.v.
– Nên thường xuyên luyện tập sức khỏe, chơi thể thao, có thể đảm bảo leo cầu thang 5 tầng mà không bị khó thở, chóng mặt và chạy bộ 5km liên tục trong 50 phút.
Hướng dẫn di chuyển đến Hang Én
Để bắt đầu hành trình trekking Hang Én, du khách cần di chuyển đến Phong Nha. Du khách ở các thành phố lớn như Hà Nội và Hồ Chí Minh có thể di chuyển bằng máy bay, tàu hỏa, xe khách giường nằm, xe ô tô dịch vụ,… theo hướng dẫn sau:
– Máy bay: Du khách di chuyển đến Đồng Hới (tỉnh Quảng Trị) bằng máy bay. Vietnam Airlines, VietJet Air, Bamboo Airways từ sân bay Nội Bài (Hà Nội) và sân bay Tân Sơn Nhất (Tp. Hồ Chí Minh) có phục vụ các chuyến bay thẳng đến sân bay Đồng Hới (cách Phong Nha 45km), sau đó du khách thuê taxi, xe ô tô, xe đưa đón của Oxalis,… để đến Phong Nha.
– Tàu hỏa: Du khách di chuyển bằng tàu hỏa từ Hà Nội, Ninh Bình, Huế, Đà Nẵng,… đến ga Đồng Hới, sau đó tiếp tục di chuyển đến Phong Nha.
Xe khách giường nằm: Du khách di chuyển đến Phong Nha bằng xe khách có thể tham khảo xe Hưng Long, Queen Camel (từ Hà Nội) và Hạnh Luyến từ Đà Nẵng và Huế.
– Xe thuê riêng: Du khách ở các tỉnh thành lân cận Phong Nha như Huế, Đà Nẵng, Hội An, có thể di chuyển bằng ô tô thuê riêng do Oxalis phục vụ với mức giá từ 2.700.000 VNĐ/xe.
Du khách có nhu cầu thuê xe đón từ các địa điểm trên hoặc từ Đồng Hới – Phong Nha nên cung cấp thông tin về thời gian cụ thể cho chuyên viên tư vấn.
Thông tin chi tiết về các phương tiện, hướng dẫn di chuyển và gợi ý tuyến lộ trình phù hợp đã được cập nhật trong bài viết “Hướng dẫn đi đến Phong Nha”, du khách quan tâm có thể tham khảo thêm.
Thời điểm đẹp nhất để đi hang Én
Từ tháng 12 – tháng 9 là thời điểm lý tưởng để khám phá Hang Én Quảng Bình (nay là Quảng Trị) bởi thời tiết khô ráo, ít mưa, rất thích hợp cho hoạt động ngoài trời. Từ giữa tháng 9 – hết tháng 11 là mùa mưa, các tour trekking hang động ở khu VQG Phong Nha – Kẻ Bàng sẽ tạm ngưng. Một số tour thám hiểm ngắn ngày ở Hang Tiên như Khám phá Hang Tiên – Tú Làn và Khám phá Hang Tiên trong ngày có thể sẽ hoạt động nếu thời tiết thuận lợi.

Một số lưu ý khi du lịch Hang Én
– Du khách không được tự ý bán hay chuyển nhượng chỗ đã đặt trước.
– Du khách nên trung thực khi cung cấp các thông tin về sức khỏe và thể lực.
– Khi bắt đầu tour thám hiểm, du khách cần tuân thủ những thông tin và hướng dẫn của hướng dẫn viên.
– Tôn trọng và có ý thức bảo vệ thiên nhiên, không xả rác trong rừng và không được chạm vào thạch nhũ trong hang động.
– Không sử dụng xà phòng có hóa chất khi tắm gội ở hồ nước ngầm trong Hang Én.
Nỗ lực bảo tồn và phát triển du lịch bền vững ở Hang Én
Với tiềm năng du lịch, giá trị khoa học to lớn và định hướng phát triển bền vững, công tác bảo tồn, xây dựng du lịch xanh tại các hang động và địa điểm du lịch rất được chính quyền địa phương và các doanh nghiệp chú trọng.
Oxalis Adventure là đơn vị tổ chức tour Khám phá Hang Én và nhiều hang động trong khu vực, sớm đã vận hành hướng đến du lịch xanh, không ngừng nâng cao trải nghiệm khách hàng đi đôi với bảo tồn thiên nhiên. Oxalis áp dụng nhiều biện pháp như: sử dụng compost toilet, trang bị máy lọc nước tại bãi trại, mang tất cả rác thải ra khỏi rừng, đánh dấu lối đi trong hang,… và khuyến khích du khách cùng chung tay bảo vệ môi trường. Các tour thám hiểm cũng giới hạn số lượng 16 du khách/tour và ngưng vận hành từ giữa tháng 9 – tháng 11 để đảm bảo an toàn mùa mưa lũ.
Bên cạnh đó, Hang Én không chỉ là điểm đến du lịch kỳ vĩ mà còn mang lại nhiều giá trị kinh tế – xã hội cho cộng đồng địa phương. Các tour Hang Én đã tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động bản địa, từ người khuân vác, đầu bếp, đến hướng dẫn viên, giúp người dân có thêm thu nhập và gắn bó hơn với quê hương. Hoạt động du lịch Hang Én còn góp phần bảo tồn văn hóa bản địa, giúp du khách tìm hiểu về đời sống và phong tục truyền thống của đồng bào Bru – Vân Kiều và Arem.
Sau hành trình trekking khám phá Hang Én, du khách có thể nghỉ ngơi tại Chày Lập Farmstay, trải nghiệm dịch vụ tiện nghi giữa làng quê mộc mạc. Vị trí của Chày Lập Farmstay còn thuận tiện di chuyển đến nhiều địa điểm du lịch nổi tiếng khác như Sông Chày Hang Tối (3.5km), thung lũng Hava (3.5km), Suối Moọc (6.3km), động Thiên Đường (10km), v.v.
Du khách muốn tìm hiểu thêm về văn hóa bản địa và lịch sử hào chiến đấu hào hùng tại Phong Nha và đường 20 Quyết Thắng có thể tham quan Hang Chỉ Huy - trải nghiệm VR 9D, Hang Tám Cô ,... hoặc tham gia tour Hành trình đi tìm dấu ấn Trường Sơn huyền thoại do Chày Lập Farmstay vận hành.









